|
„Zielony”, proekologiczny i inteligentny transport to – zdaniem przewodniczącego Parlamentu Europejskiego Jerzego Buzka – przyszłość transportu w Europie.
– Parlament Europejski zdecydowanie popiera politykę dotyczącą sieci transportowych, przyznając pierwszeństwo wspieraniu tych projektów, które wykazują pozytywne i długoterminowe skutki dla środowiska naturalnego i zatrudnienia, a także ułatwiają likwidację wąskich gardeł w sieci TEN-T, zwłaszcza w transporcie kolejowym i kombinowanym – zwrócił uwagę J. Buzek.
Dla południkowego, Środkowoeuropejskiego Korytarza Transportowego – Route 65 (CETC– Route 65), łączącego (przez porty w Świnoujściu i Szczecinie) Skandynawię i Bałtyk z Adriatykiem, takie wsparcie jest bardzo istotne. Uwieńczeniem tej inicjatywy 14 samorządów lokalnych z 6 państw, była konferencja „Greener and Smarter Transport”, zorganizowana, 28 czerwca, w Szczecinie. Zakończyła się podpisaniem tzw. Deklaracji Szczecińskiej, w której ministrowie transportu lub ich przedstawiciele ze Szwecji, Polski, Czech, Słowacji, Węgier i (aspirującej do członkostwa w Unii Europejskiej) Chorwacji, zobowiązali się do utrwalania spójności tego korytarza, wspólnego wspierania inicjatyw i projektów wzmacniających rozwój gospodarczy na całym jego obszarze oraz promowania jego rozwoju, zgodnie z ideą „zielonych korytarzy”. Deklaracja jest aktem oficjalnego włączenia się rządów tych państw w kreowanie korytarza CETC – Route 65.
Na wschód od portu w Hamburgu, wielkiego hubu północno-zachodniej Europy, obsługującego międzykontynentalny handel zagraniczny, wytworzyły się 3 korytarze, o różnym natężeniu i zakresie prowadzonych tam inwestycji infrastrukturalnych. Dwa z nich przebiegają przez Polskę, a jeden – przez wschodnie Niemcy. Ale tylko jeden z nich, CETC – Route 65, opiera się, poza drogami lądowymi, na śródlądowej drodze wodnej i ma szansę na rozwinięcie korzystnych relacji na osi Odra – Dunaj. Znakomicie wpisuje się też w politykę projektu transportowego „Trójkąt Nordycki”. Znalazł się także w unijnej „Strategii dla regionu Morza Bałtyckiego”. Jego niezaprzeczalnym walorem jest Odrzańska Droga Wodna i możliwość jej lepszego wykorzystywania do transportu.
– Oś wodna Odra – Dunaj jest najbardziej optymalnym rozwiązaniem dla CETC – Route 65 i bardzo krótki, nowo zbudowany kanał pozwoli w pełni wykorzystywać śródlądowy transport wodny na wielu obszarach graniczących z korytarzem. Strategia dla regionu Morza Bałtyckiego natomiast, dzięki tym wodnym połączeniom, może współgrać z unijną Strategią Dunajską – przekonywał Tomas Lanz, wiceprzewodniczący parlamentu regionu Skania. Innym walorem korytarza jest fakt, iż łączy on wielkie ośrodki gospodarczo-naukowe, takie jak np. oresundzki, wrocławski czy bratysławski.
Korytarze niemieckie – zwłaszcza ten wiodący z Hamburga, przez Berlin, Drezno i dalej – na południowy wschód Europy i Azji – są bardzo obciążone. Wzrost konsumpcji i zarazem obrotów handlu zagranicznego, powoduje, że powoli transport samochodowy, ze względu na zatłoczenie dróg, staje się niewydolny, natomiast wymogi ekologiczne wobec niego stają się coraz ostrzejsze. Europa stoi więc przed koniecznością rewizji sieci TEN-T, ustalenia nowych priorytetów, aby ten problem rozwiązać.
– Przy obecnym stanie obciążenia dróg lądowych, istnieje konieczność wykreowania w Unii nowych korytarzy w relacjach południkowych. Taką potrzebę dostrzegły kilkanaście lat temu, polskie regiony nadodrzańskie, które wraz ze szwedzkim regionem Skania, zdołały przekonać do swojej inicjatywy utworzenia korytarza CETC – Route regiony z 6 państw zlokalizowanych na jego przebiegu. Polski rząd w pełni popiera tę inicjatywę i podejmuje liczne działania, aby była ona odpowiednio uwzględniona w europejskiej polityce transportowej – dowodził polski minister infrastruktury Cezary Grabarczyk.
Minister zapewnił, że szeroko prowadzone inwestycje na przebiegu I korytarza transeuropejskiego, w tym budowa autostrady A-1, w niczym nie zagrażają CETC – Route 65. Uchylił się natomiast od odpowiedzi, który z tych korytarzy będzie bardziej lansowany na grudniowych spotkaniach ministrów transportu rady Unii, poświęconych rewizji sieci TEN-T.
Swego czasu, Winston Churchill, po konferencji jałtańskiej, stwierdził że „od Szczecina do Triestu zapadła żelazna kurtyna”. Przywołując wypowiedź angielskiego premiera, Tomislav Mihotič, sekretarz stanu w Ministerstwie Transportu Chorwacji, zasugerował, że CETC – Route 65 jest symbolicznym zerwaniem tej kurtyny, raz na zawsze. Niedawne przystąpienie Chorwacji i jej rządu do CETC – Route 65 pozwoliło określić jego południowe zakończenie, którym stał się adriatycki port Rijeka, położony w północno-zachodniej Chorwacji.
Dla Chorwatów, korytarz CETC jest bardzo istotny, ze względu na turystykę i transport płodów rolnych. Dlatego, prowadzą oni szereg inwestycji z zakresu infrastruktury transportowej, które wpisują się w ten korytarz. Zbudowano i zmodernizowano ponad 400 km autostrady z Rijeki, przez Zagrzeb, w kierunku granicy Węgier; na tym samym odcinku trwają też prace (warte ponad 3,5 mld euro) związane z modernizacją sieci kolejowej (ma umożliwić uzyskiwanie prędkości do 160 km/h). Ponadto, zbudowano kanał między graniczną Sawą a Dunajem, który przybliży Chorwację do Wiednia i Budapesztu o ok. 300 km. – Wpisanie korytarza CETC na listę projektów TEN-T oznaczałoby dostęp do dodatkowych środków unijnych, zarezerwowanych na inicjatywy transportowe o europejskim znaczeniu – uważa Lidia Geringer de Oedenburg, członek prezydium Parlamentu Europejskiego.
W granicach Polski CETC – Route 65 obejmuje drogi ekspresowe: S-3 (międzynarodowa E-65, używana w nazwie korytarza) i S-5, linie kolejowe: CE-59, E-59 i C-59/2 oraz Odrzańską Drogę Wodną i międzynarodowy port lotniczy Wrocław-Strachowice. Realnym zagrożeniem dla CETC jest alternatywny korytarz promowany przez Niemcy, od Rostocku, przez Berlin i wschodnie landy, doliną Łaby do Czech i dalej – przez Słowację, Węgry i Chorwację – nad Adriatyk.
– Myślę, że należałoby zwiększyć działania promocyjne, skierowane do Komisji Europejskiej. To ona zdecyduje o końcowym kształcie listy projektów TEN-T. Deklaracja Szczecińska doskonale wpisuje się w te założenia, wysyłając wyraźny sygnał z Europy Środkowej – dodaje L. Geringer de Oedenburg. Zofia Bąbczyńska-Jelonek
|
Archives 
